| © Stijn Bollaert
| © Stijn Bollaert
| © Stijn Bollaert
| © Stijn Bollaert
| © Stijn Bollaert
| © Stijn Bollaert
| © Stijn Bollaert

DNA-woning

Dragend metselwerk in recuperatiebakstenen heruitgevonden

Type
Plaatsing
Type opdracht
privaat
Jaar
2013
Uitvoering
Nieuw - Ingels kristof
Ontwerp
BLAF architecten
Opdrachtgever
Privé
Adres
1730 Asse
België
50° 54' 19.7136" N, 4° 12' 17.6256" E
Export
PDF

Hergebruikmaterialen en hoeveelheden

- Bakstenen geleverd door De Roover P. en geplaatst door Nieuw-Ingels Kristof. : 50 m³

Het project

De meeste recuperatiebakstenen die men op de markt vindt, zijn afkomstig van oude dragende muren. Meestal worden ze gebruikt voor parementwerk. Deze wijziging van gebruik vloeit voort uit een evolutie van de bouwtechnieken. In dit project hebben de architecten van het bureau BLAF evenwel weer aangeknoopt met de bouw van dragende muren in metselwerk – en hiervoor hebben ze recuperatiebakstenen gebruikt.

Deze bouwkeuze beantwoordt aan meerdere eisen.

De architecten wilden dat het project binnen de bouwschil gemakkelijk kon worden aangepast. Ze wilden een soort “intelligente ruïne” bouwen, die voortdurend kan worden getransformeerd. Dankzij hun ervaring met renovaties waren ze ervan overtuigd dat het gemakkelijker is constructies met massieve muren en onafhankelijke houten vloeren te verbouwen dan homogene geraamten in beton.

Daar staat tegenover dat het bij een renovatie van dit traditionele model moeilijk is de gevel te behouden. Om te voldoen aan de eisen voor isolatie en luchtdichtheid, kiest men er namelijk meestal voor om het gebouw aan de buitenkant te isoleren om onder meer talloze warmtebruggen te vermijden. In de DNA-woning hebben de architecten dit probleem opgelost door een constructieve oplossing voor te stellen die aan de huidige energie-eisen voldoet en waarbij tegelijk het ruwe karakter van de gevel behouden blijft.

Dit project is in feite een doos in een doos. De buitenschil, opgetrokken uit recuperatiebakstenen, omvat een tweede structuur, bestaande uit een houten geraamte. Deze tweede structuur zorgt voor de isolatie en de luchtdichtheid van het gebouw. Alleen het dak rust op de gevelmuren; de verdiepingen staan er los van, waardoor een doorlopende isolatie aan de binnenkant kon worden aangebracht. De combinatie van beide bouwsystemen biedt thermische voordelen, want de schil in steen geeft het gebouw een zekere inertie. Ze absorbeert de warmte en geeft ze geleidelijk af. Hierdoor wordt oververhitting voorkomen, een probleem dat vaak optreedt bij lichtere constructies.

De gevels zijn zo geplaatst dat er veel rechte hoeken zijn, wat bijdraagt tot de stabiliteit van de buitenmuren. Deze wordt nog versterkt door omtrekbalken die rusten op bakstenen die loodrecht uitsteken en die zo zijn geplaatst dat ze dienen als verloren bekisting.

Er werd om verschillende redenen gekozen voor recuperatiebakstenen.

In de eerste plaats om esthetische redenen: dit ruwe materiaal weerstaat de tand des tijds, zelfs in zware weersomstandigheden. Met de recuperatiebakstenen lijkt het wel alsof de DNA-woning altijd al in deze straat heeft gestaan. Er waren ook ecologische redenen: men wilde grondstoffen valoriseren.

Financieel gezien is de balans positief. Per stuk is een recuperatiebaksteen goedkoper dan een nieuwe baksteen. De bouw van een massieve muur is uiteraard duurder dan een gewone parementmuur. Maar dankzij deze massieve muur was er minder hout nodig voor de secundaire structuur en kon de binnenkant efficiënter worden geïsoleerd. Uiteindelijk is de totale kostprijs per vierkante meter muur dus voordelig.

Van bij de ontwerpfase hebben de architecten rekening gehouden met recuperatiebakstenen. Er werd geen enkel probleem vastgesteld bij de fase van inschrijving en indiening van prijzen door de algemene aannemer. De bakstenen werden gekozen door de architect, geleverd en gereinigd door de aannemer De Roover P. en geplaatst door algemene aannemer Nieuw - Ingels Kristof.

In dit project van BLAF past het gebruik van recuperatiebakstenen in een soort “update” van een beproefd structuurmodel.

De recuperatiebakstenen werden vooraf getest. Uit de conclusies is gebleken dat ze, ondanks hun leeftijd, over betere eigenschappen beschikten dan sommige nieuwe bakstenen.

Documents: 
application/pdf dna_uv_snede_bb.pdf (355.57 KB)