Houten gevelbekleding en lambrisering
Houten gevelbekleding en lambrisering
Houten gevelbekleding en lambrisering
Houten gevelbekleding en lambrisering
Houten gevelbekleding en lambrisering
Houten gevelbekleding en lambrisering
Houten gevelbekleding en lambrisering
Houten gevelbekleding en lambrisering

Houten gevelbekleding en lambrisering

Gebruik en slechte weersomstandigheden, die hun sporen nalaten op alle materialen, geven hout net die zeer specifieke elegantie: kleurverschillen door zon of regen, sporen van een eerdere samenvoeging, reliëfs in de groeven die nog worden benadrukt door slijtage... Vergeten we ook niet dat houten elementen die al eerder hebben gediend, mechanisch stabiel zijn.
In de hergebruikketen voor hout zijn er talloze oplossingen te vinden voor gevelbekleding buiten en lambrisering binnen, afkomstig van diverse bronnen: demontage van oude landbouwconstructies, industriegebouwen of woningen, recuperatie van maritieme constructies (pontons, aanlegsteigers, scheepsdekken) of het hergebruik van houten producten afkomstig van industriële toepassingen (plankenvloeren van vrachtwagens of treinwagons, oude steigers maar ook panelen die hebben gediend voor het drogen van betonblokken). Daarnaast is er bij de handelaars ook een grote verscheidenheid aan houtsoorten te vinden, gaande van lokaal (bijvoorbeeld eik) tot meer exotisch (bijvoorbeeld azobé).
Af en toe zijn er op de recuperatiemarkt ook panelen te vinden op basis van spaanplaat, die ook geschikt zijn voor gebruik als gevelbekleding of lambrisering. Bijvoorbeeld: laminaatpanelen die onder hoge druk zijn samengeperst (type Trespa), of panelen in fineerhout.

Vaak voorkomende producten

De meest voorkomende producten zijn:

  • Europees barnwood: afkomstig van de afbraak van schuren in Oost-Europese landen (Oostenrijk, Polen, Hongarije…). Deze gerecupereerde planken zijn vaak 50 tot zelfs 70 jaar oud. Barnwood heeft door zijn lange blootstelling bewezen dat het bijzonder stabiel en sterk is, wat het uitermate geschikt maakt voor gevelbekledingen. De planken kunnen horizontaal of verticaal worden geplaatst. Soms bestaan de partijen uit planken van verschillende breedte. De plaatsing moet dan zo worden aangepast dat planken met identieke breedte op eenzelfde lijn liggen.
  • Amerikaans barnwood: deze planken zijn afkomstig van de afbraak van schuren in de Verenigde Staten en Canada. Ze zijn vaak nog ouder dan hun Europese broertjes (soms meer dan 150 jaar). Sommige leveranciers beschikken over een label “FSC reclaimed” voor dit product. Verder heeft dit hout vergelijkbare eigenschappen als Europees barnwood.
  • In planken gezaagde eiken balken: sommige handelaars zagen oude eiken balken in planken om ze gemakkelijker hanteerbaar te maken en ze voor meerdere toepassingen te kunnen gebruiken. Kernhout van eik is prima geschikt voor gebruik als gevelbekleding buiten.
  • Oude plankenvloeren van vrachtwagens, soms ook afkomstig van zeecontainers of treinwagons: deze elementen in tropisch hout (bijvoorbeeld keruing) zijn af en toe op de markt te vinden. Ze hebben een ruwer uitzicht en kunnen behandeld zijn of net niet, voor een meer uitgesproken effect. In elk geval zijn ze door hun goede weerstand uitermate geschikt voor talloze toepassingen, bijvoorbeeld plankenvloeren in openbare ruimten.
  • Scheepshout, scheepsplanken of scheepsvloer: is afkomstig van de demontage van damwanden, pontons of pontonbruggen. Het zijn vaak elementen in azobé, verkrijgbaar in planken van 3 tot 4 cm dik. Dit is zeer zwaar hout (>1000kg/m³). Azobé is geschikt voor gebruik buiten als terras, maar soms bestaat er risico op vervorming, waardoor het minder geschikt is voor gebruik als gevelbekleding.
  • Planken gemaakt van meerpalen: meestal exotische houtsoorten (bijvoorbeeld basralocus), die uitstekend geschikt zijn voor gebruik buiten. De planken hebben soms kleine gaatjes en scheurtjes, wat verraadt dat ze gerecupereerd zijn. Deze elementen zijn soms op de markt te vinden.
  • Panelen van steenschotten: dienden oorspronkelijk voor het drogen van holle betonblokken in de productieketens. Vandaag de dag is er op de recuperatiemarkt veel vraag naar deze panelen. Meestal worden ze verkocht in volledige panelen Douglas-dennenhout of azobé, samengebonden met een stalen profielijzer, maar sommige handelaars bieden ook aan ze te demonteren en verkopen dan de losse planken.
  • Steigerhout: een ander voorbeeld van gedegradeerd materiaal (steigers bestaan tegenwoordig uit nieuwe, modulaire systemen in aluminium) dat een nieuw gebruik kent als bouwmateriaal. Vaak gaat het om dennenhout van mindere kwaliteit, waardoor langdurig gebruik buiten zonder behandeling niet aanbevolen is. Dit product is vooral geliefd vanwege de erg aantrekkelijke prijs; het wordt dan ook vaak gebruikt voor binneninrichting of voor tijdelijke constructies.

Geconstateerde prijzen

De geconstateerde prijzen zijn de volgende:

  • Barnwood (variabele prijs afhankelijk van de grootte van de bestelling)
    • Europees: ~55 EUR/m² excl. btw
    • Amerikaans: ~100 EUR/m² excl. btw
  • In planken gezaagde eiken balken. Planken van ~1,8 × 10 cm en met variabele lengte: ~45 EUR/m² excl. btw.
  • Oude plankenvloeren van vrachtwagens: variabele prijzen, soms erg interessant.
  • Scheepshout, scheepsplanken, scheepsvloer:
    • Planken van 3 cm dik: van 29 tot 35 EUR/m²
    • Planken van 4 cm dik: tot ~50 EUR/m²
  • In planken gezaagde meerpalen: ~50 EUR/m².
  • Panelen van steenschotten:
    • Panelen in Douglas-dennenhout van 140 × 95 × 5 cm: ~12,5 EUR/m²
    • Panelen in azobé 140 × 110 × 3,5 cm: ~11 EUR/m²
  • Planken van oude steigers (steigerhout):
    • Planken van 3,2 × 20 × 500 cm, van eerste kwaliteit en opgeschuurd: ~25 EUR/m²
    • Planken van 3,2 × 20 × 500 cm, van secundaire kwaliteit en onbehandeld: ~15 EUR/m²

Aangeboden behandelingen

De handelaars die gespecialiseerd zijn in de verkoop van houten gevelbekledingen bieden een brede waaier van behandelingen aan. Afhankelijk van de specificaties van elk project kunnen de partijen ruw worden geleverd of net specifiek worden behandeld. Een dergelijke behandeling heeft weliswaar een invloed op de verkoopprijs, maar zo krijgt u wel een product dat perfect aangepast is aan de eisen en specifieke kenmerken van een bepaald project.
Een paar voorbeelden van mogelijke behandelingen:

  • Herijken: sommige handelaars bieden aan de planken te herijken tot een standaarddikte.
  • Zagen: de panelen en planken kunnen worden verzaagd in regelmatige afmetingen (in één, twee of drie dimensies).
  • Afwerkingen: de panelen en planken kunnen worden behandeld (opschuren, borstelen, enz.) of net ruw worden gelaten.
  • Drogen: sommige handelaars bieden aan de elementen te laten drogen, tot een vochtgehalte van 12%.

Toxiciteit

Als u vermoedt dat hout bij een eerdere toepassing in contact is geweest met schadelijke producten (koolwaterstoffen, bekistingsoliën, loodhoudende verf, creosoot, enz.), vraag dan naar de herkomst. Voor twijfelgevallen bestaan er tests om na te gaan of het product geschikt is voor het beoogde gebruik.

Impact van vervoer

Sommige elementen in recuperatiehout leggen grote afstanden af alvorens ze worden gebruikt. Is de milieu-impact van deze trajecten niet groter dan de voordelen van hergebruik? Dat is inderdaad een interessante vraag wanneer men kiest voor producten zoals Amerikaans barnwood, steenschotten afkomstig van fabrieken in verre landen of schuurhout uit Hongarije dat per vrachtwagen wordt vervoerd. Het antwoord op deze vraag hangt uiteraard af van factoren zoals de werkelijk afgelegde afstanden en de gebruikte vervoermiddelen. Een raming van de grootteorden:

  • Recuperatiehout dat lokaal wordt hergebruikt (<50 km) / ~35 kg CO2/t
  • Nieuw hout afkomstig uit Oost-Europa (vervoerd per vrachtwagen) / ~300 kg CO2/t
  • Recuperatiehout afkomstig uit de Verenigde Staten (vervoerd per vrachtwagen en boot) / ~370 kg CO2/t
  • Nieuw hout, lokaal vervaardigd / ~380 kg CO2/t
  • Nieuw hout vervaardigd in Oost-Europa (vervoerd per vrachtwagen) / ~650 kg CO2/t

In vergelijking met een nieuwe gevelbekleding, zelfs lokaal vervaardigd, blijven recuperatieproducten dus over het algemeen interessante alternatieven wat hun milieu-impact betreft.

Downloaden

Hieronder vindt u de bestekuittreksels van recuperatiesteenschotten. De uittreksels werden gemaakt in nauwe samenwerking met de gespecialiseerde handelaren van het betreffende materiaal.

Recuperatiesteenschotten