Vade Mecum

Vademecum voor hergebruik buiten de site: de recuperatie van bouwmaterialen uit publieke gebouwen haalbaar maken

Juridische en praktische handeiding ten bate van openbare opdrachtgevers

Vandaag de dag gebeurt de recuperatie van herbruikbare bouwelementen dikwijls via informele contacten tussen afbraakbedrijven en de herbruiksector. Die werkwijze kan in bepaalde gevallen doeltreffend zijn, maar ze berust volledig op de bereidwilligheid van de afbraakaannemer om tijd en intelligentie te besteden aan het identificeren, ontmantelen en verkopen van de herbruikbare materialen. Het gevolg is dat, wanneer de timing te strak is of de handelwaarde van de elementen onzeker, de aannemer meestal neigt naar de meest eenvoudige optie: het destructief afvoeren van de materialen. Temeer dat de opdrachtgever doorgaans geen enkele verwachting in die zin formuleert in het bestek. Het resultaat is dat de herbruiksector slechts beperkte toegang krijgt tot de werven die, in termen van recuperatiemogelijkheden, nochtans het grootste potentieel hebben: de verbouwingen van grote publieke gebouwen.

Het Vademecum voor hergebruik buiten de site geeft juridische en praktische tips die een publieke opdrachtgever moeten helpen om de, uit de werf voortkomende, herbruikbare elementen effectief in de herbruiknetwerken te laten terechtkomen.

Een methode die maatwerk toelaat

Het Vademecum reikt een methode aan om, op pragmatische wijze, geval per geval en rekening houdend met de materialen die in het gebouw aanwezig zijn, na te trekken of het verantwoord is (of niet) een recuperatieprocedure op te zetten. Zoja stelt het vademecum de volgende handelingen voor:

  • het inventariseren van de materialen die de herbruiksector mogelijk interesseren
  • het verspreiden van die inventaris en het verzamelen van de blijken van interesse, op de meest adequate manier
  • het controleren en documenteren van de herbruikoperatie dankzij een door de dienstverlener opgemaakte balans

In functie van de specifieke toestand van elk gebouw zal de publieke opdrachtgever opteren voor één van de vier volgende strategieën:

  1. een overheidsopdracht voor diensten
  2. een verkoop
  3. een schenking, die zo snel mogelijk wordt georganiseerd, vòòr het begin van de overheidsopdracht voor werken, of parallel daarmee; of
  4. een middelenverbintenis opgelegd aan de algemene aannemer bouw- of afbraakwerken in het kader van de overheidsopdracht voor werken.

Aan het Vademecum zijn type-documenten toegevoegd voor een snelle en doeltreffende implementering van iedere stap van de gekozen strategie.

Naar een standaard protocol

Het Vademecum nodigt de publieke opdrachtgever uit een sleutelrol te spelen in de promotie van het herbruiken van bouwmaterialen, zonder buiten de wetgeving afvalstoffen of de wetgeving op openbare aanbestedingen te treden. Dankzij het opzetten van een hergebruikprocedure:

  • is de opdrachtgever zeker dat kwaliteitsmaterialen die tijdens de werf vrij komen een nieuwe bestemming zullen vinden
  • bespaart hij/zij geld dankzij een reductie van de afvoerkosten
  • steunt hij/zij de ontwikkeling van hergebruiksector, door KMO's een directe toegang tot de werf te verlenen
  • reduceert hij/zij de milieu-impact van zijn/haar project

Op middelang termijn beoogt de Vademecum een standaard protocol te worden voor transformatieprojecten in opdracht van overheden, zodat openbare werven een ontginbare en voorbeeldige bron van herbruikbare materialen zouden worden.